nắm đất
- Danh từ:
- Một lượng đất nhỏ được chứa trong lòng bàn tay khi khép các ngón tay lại: "nắm đất" chỉ số đất vừa đủ để nắm trong tay, thường dùng để đo lường hoặc tượng trưng cho một phần nhỏ của đất đai.
- Biểu tượng cho sự sống, cội nguồn hoặc sự gắn bó với quê hương: Trong văn hóa, "nắm đất" thường mang ý nghĩa thiêng liêng, gợi nhắc về nơi chôn nhau cắt rốn.
Nghĩa đen:
- Anh ấy nhặt một nắm đất và ném vào hố. (Anh ấy lấy một lượng đất nhỏ trong tay và ném đi.)
- Bà tôi bảo tôi lấy một nắm đất từ vườn để trồng cây. (Bà tôi yêu cầu tôi lấy một ít đất từ vườn trong lòng bàn tay.)
Nghĩa biểu tượng:
- Mỗi người con xa quê đều mang theo một nắm đất quê hương. (Những người xa quê giữ một phần nhỏ đất quê làm kỷ niệm.)
- Nắm đất ấy là tất cả những gì còn lại của ngôi làng. (Một lượng đất nhỏ tượng trưng cho sự mất mát và ký ức.)
"nắm đất làm nghĩa trang": một lượng đất nhỏ dùng để chôn cất, thể hiện sự khiêm tốn hoặc nghèo khó.
- Họ chỉ có một nắm đất làm nghĩa trang cho người thân. (Họ chỉ có một phần đất nhỏ để chôn người thân.)
"nắm đất cắm dùi": chỉ một mảnh đất nhỏ bé, thường dùng để nói về sự nghèo khó, thiếu thốn đất đai.
- Cha ông ta chỉ có một nắm đất cắm dùi mà vẫn sống tốt. (Tổ tiên chỉ có một mảnh đất nhỏ nhưng vẫn sinh sống ổn định.)
Nắm (danh từ/động từ): hành động khép tay lại để giữ vật gì; cũng có nghĩa là một lượng nhỏ.
- Một nắm gạo. (Một lượng gạo nhỏ trong tay.)
Đất (danh từ): chất rắn trên bề mặt trái đất, nơi cây cối mọc.
- Đất đai màu mỡ. (Đất có nhiều chất dinh dưỡng.)
Nắm đất không có từ trái nghĩa trực tiếp, nhưng có thể so sánh với "núi đất" (một lượng đất lớn).
Một vốc đất: một lượng đất nhỏ lấy bằng lòng bàn tay.
- Anh ta vốc một vốc đất rải lên mộ. (Anh ta lấy một lượng đất nhỏ rải lên mộ.)
Một nhúm đất: một lượng đất rất nhỏ, thường dùng trong nấu ăn hoặc y học.
- Chỉ cần một nhúm đất sét là đủ. (Chỉ cần một lượng đất rất nhỏ là đủ.)
Nắm đất còn hơn không: dù ít ỏi nhưng vẫn có giá trị hơn là không có gì.
- Dù chỉ là nắm đất, nắm đất còn hơn không. (Dù ít nhưng vẫn tốt hơn là không có.)
Tay nắm đất, chân bước đi: chỉ sự nghèo khó, không có tài sản gì ngoài sức lao động.
- Người nông dân tay nắm đất, chân bước đi suốt ngày. (Người nông dân chỉ có đất và sức lao động.)